+381 61 145 00 00info@apartmanivrnjackabanja.info00:00 - 24:00
Contact info
+381 61 145 00 00info@apartmanivrnjackabanja.info00:00 - 24:00

Manastiri u okolini Vrnjačke Banje

Banjska crkva

Hram rođenja presvete Bogorodice – Ovaj sveti hram podigao je Hadži Jeftimije Popović, protojerej iz Vrnjačke Banje, 1834. godine u vreme vladavine kneza Miloša Obrenovića. Prota Jeftimije služio je u ovom hramu 47 godina. Sahranjen je sa južne strane hrama, na šta ukazuje njegova nadgrobna ploča. Na južnoj strani hrama nalazi se spomen-ploča Srpskim ratnicima (Soluncima), koji položiše živote za veru i otečestvo u ratovima 1912-1918. godine.

Ikonostas crkvi priložio je Jovan Kujundžić, trgovac iz Beograda, 1875. godine. Hram je posvećen rođenju presvete Bogorodice 21 (8) septembra mala Gospojina, što svedoči divan mozaik iznad ulaznih vrata. Dograđivan je dva puta u dužinu 1936. i 1973. godine. Sadašnji izgled sa zapadne strane projektovao je pokojni dr Dragomir Tadić, arhitekta iz Beograda. Letnja slava – litija Vrnjačke Banje je 28. jula. Sveti mučenici Kirik i Julita.

Manastir Ljubostinja

Manastir Ljubostinja se nalazi u blizin Trstenika severoistočno od Vrnjacke Banje. Najbolje ici preko Trstenika I sela Grabovac. Smešten је у dolini male planinske reke (Ljubostinjska reka) inače predstavlja zadužbinu kneginje Milice. Posvećen je Uspenju presvete Bogorodice od 1388. dо 1405. godine. U Ljubostinji su sahranjene kneginja Milica žena I monahinja Jefimija, koje su se posle Kosovske bitke zamonašile ovde sa brojnim udavicama srpskih vlastlina izginulih u bojevima na Marici I Kosovu polju. Danas je Ljubostinja zenski manastir koji čuva I održava oko pedeset monahinja. Za vreme Kočine bune iz manastira Ljubostinja je narod pozvan na ustanak . Posle propasti bune Turci su zapalili manastir da bi se osvetili Srbima. Tada je većina fresaka uništena. Takođe kada je manastir zapaljen otrkrivena je tajna riznica koja jе bila sakrivena u manastirskom zidu iza ikone u kojoj je kneginja Milica sakrila svoje blago. Medju opljačkanim blagom nalazila se I kruna Kneza Lazara koja se danas nalazi u Istambulu. Manastir slavi 19.avgust, Preobraženje.

Manastir Ljubostinja je trikohogonalne osnove razvijenog tipa sa kupolom I pripratom. Zidan je pritesnim kamenom , dok su fasade premalterisane I isklirane tako da imitiraju zidanje kamenom I opekom. Manastir je gradjen u Moravskom stilu . Graditelj je protomajstor Rade Borović čije se ime nalazi na pragu prolaza iz priprate u naos.Živopis je samo delimično sačuvan ,radjen u dva navrata. U priprati se nalaze portreti Kneza Lazara I Kneginje Milice koje je radio jeromonah Makarije.Od slikarskih dela sačuvana su još I “ Veliki praznici “,” Stradanja “, “ Čuda ” U crkvi se nalayi I veoma vredan iconostas koji je 1822 godine oslikao Nikola Marković.

Manastir Žiča

Za razliku od većine naših manastira koji su građeni u teško pristupačnim predelima, Žiča se nalazi u plodnoj ravnici, na samo 6km od Kraljeva prema Mataruškoj Banji. Zadužbina je kralja Stefana Prvovenčanog (1195 – 1223) i jedna je od najvećih svetinja srpskog naroda. Gradnja glavne manastirske crkve Sv. vaznesenja započeta je oko 1206. godine, a završena pre 1217.g., kada je njen ktitor dobio kraljevsku krunu iz Rima. Podignuta van grada, u manastirskom krugu, sagrađena je da bude sakralno mesto i mesto gde se posvećuju crkvene starešine i stoluju arhiepiskopi. U njoj je prvi srpski arhiepiskop Sava krunisao svog starijeg brata kao prvog srpskog kralja (1217) i posvetio episkope novoosnovanih eparhija. U Žiči su krunisana još dva srpska kralja iz dinastije Nemanjića (1169-1371), Stefanovi sinovi – Radoslav i Vladislav.  Jedna lepa stara legenda o «sedmovratoj» Žiči pripoveda da je u njoj krunisano sedam kraljeva i da su, prilikom svakog krunisanja, otvarana nova vrata kroz koja je prolazio samo krunisani vladar, pa bi ta vrata potom odmah bila zazidana.

Od manastirskog kompleksa iz srednjeg veka sačuvane su samo Crkva sv. Spasa i mala crkvica sv.Petra i Pavla. Sve ostale zgrade su novijeg porekla. Po svojoj arhitekturi Žiča pripada raškoj školi. To je jednobrodna građevina sa polukružnom oltarskom apsidom na istočnoj, spoljnom pripratom sa kulom na zapadnoj i pravouganim pevničkim prostorijama na južnoj i severnoj strani. Nad središnjim delom naosa uzdiže se kupola sa osmougaonim tamburom. Žiča je građena od opeke i kamena i nešto sige. Već se po odabiru materijala za gradnju vidi da je planirano da crkva bude omalterisana. Prepoznatljiva je po crvenoj boji fasade. Unutrašnju dekoraciju čine freske koje su slabo očuvane, a delo su carigradskih majstora (iz 1219), manje talentovanih provincijskih majstora (1228-1233), a najznačajnije freske su i najmlađe (1309-1316) i nalaze se u glavnom delu crkve (Veliki praznici, scene iz života Hrista, stojeće svetiteljske figure i njihova poprsja). Vredan ansambl čine freske na zidovima prolaza ispod kule zvonika gde su pored Božićne himne i četrdeset mučenika sevastijanskih naslikani sv.Petar i sv.Pavle, kao i portreti Stefana Prvovenčanog i sina Radoslava sa darovnom poveljom. Autori ovih fresaka su majstori poznate slikarske radionice kralja Milutina.

Manastir Stubal

Nalazi se na 7km od Vrnjačke Banje I smešten je na obroncima Gledićkih planina. Do manastira je najbolje doći putem koji void ka selu Ugljarevo preko Zapadne Morave. Hram je posvećen Svetkoj Petki Paraskevi , nalazi se u mest Stubal blizu Vrnjačke Banje. Izgradnja manastira je vezana za istoriju Svetog kamena , koji se tu nalazio od davnina. Pretpostavlja se da je ovaj kamen deo časne trpeze nekog davnašnjeg hrama. Izgradnj novog kompleksa vezana je za događaje koji su bili inspirisani čudotvornim delovanjem Svetog Kamena. Današnji kompleks obuhvata novu crkvu , konak I Kapelu svetog kamena. Manastir je dobio pokrov I jastučnicu na kojima su godinu dana bile mošti Svete Petke , koje se čuvaju u mestu Jaši u Rumuniji.

Mogućje je da je selo dobilo naziv Stubal po četvorouglanom kamenu koji podseća na stub, a koji se od davnina nalazi nadomak sela. Danas je izvesno da taj kamen čudotvori jer se po veri I molitivni kraj njega dešavaju čuda. Pretpostavlja se da je Kamen deo neke drvene crkvice , talnije njen oltarski deo. Godinama je kamen bio nepokriven , a 1900. nastala je Kamena horizontalna plola I od tada Kamen liči na četvorougaoni kameni stub ukopan u zemlju.Priča seže još u drugu polovinu XIX veka kada je izveni Arsenije kupio livadu na kojoj se nalazi čudotovrni kamen kome je narod oduvek pridavao magilne božanske moći , rešio da taj kamen iybaci sa svoje livade kao višak. Gurnuo ga je u potok ali istog dana kada se Arsenije vratio kući zatekao je svog pastorka Tihomira bolesnog. Shvativši sta je uradio, rešio je da sveti kamen vrati na svoje staro mesto a ubrzo je I pastorak ozdravio. 1906 godine Arsenije I pastorak Tihomir prave prvu crkvicu na tom mestu ,daščaru ( od dasaka) . Kasnije zahvaljujući prilozima verujućih ljudi pravi se nova crka , pocetkom prošlog veka dograđuje se zvonik I on avec prima obrise moderno uredjenog manastira, prvo ženskog a potom muškog.

Crkva Lazarica

Nalazi se na 38 km od Vrnjacke Banje na ulazu u Kruševac. Crkvu Lazaricu s pravom nazivaju biserom moravske arhitekture. Sazidana je 1375. ili 1376. godine u slavu prvorođenog sina kneza Lazara i ujedno naslednika prestola, despota Stefana. Posvećena je arhiđakonu Stefanu, zaštitniku dinastije Nemanjića. Vreme živopisanja Lazarice pripada periodu kratkotrajne austrijske prevlasti u Kruševcu (1737 – 1739) kada je zografska družina Andreja Andrejevića iz Vršca izvela freske u duhu baroknih shvatanja tradicionalnog srpskog slikarstva. U isto vreme izvršene su najnužnije popravke na prilično ruiniranoj crkvi koja je u periodu od pada pod tursku vlast sasvim zapustela. Prilikom obnove Lazarice, posle oslobođenja od Turaka, crkva je ponovo oslikana 1843. godine. Lazarica je proglašena spomenikom kulture od izuzetnog značaja.

O podizanju crvke Sv.Stefana u Kruševcu, poznatije pod imenom Lazarica, govori i Konstantin Filsofo u Žitiju despota Stefana Lazarevića. Kasniji srpski rodoslovi ne pružaju ništa novo i nepoznato u odnosu na ovaj sada jedini autentičan izvor o podizanju Lazarice. Jasno je da se gradjenje crkve neposredno vezuje za podizanje prestonice i da je knez Lazar kao ktitor, posvećuje arhidjakonu Stefanu, inače u patronu dinastije Nemanjića a u slavu svoga prvorodjenog sina Stefana, naslenika prestola. Sagradjena u jezgru kruševačkog velikog grada, Lazarica pripada grupi pridvornih, odnosno prestonih crkava. Njenu namenu dvorkse crvke potvrdila su i arheoloska istraživanja, jer nisu otkriveni nikakvi tragovi njoj savremenih pratećih objekata neophodnih za život monaha.

Manastir Studenica

Manastir Studenica je manastir Srpske pravoslavne crkve koji se nalazi 39 km od Kraljeva ili 80km od Vrnjacke Banje. Studenica je jedan od najvećih i najbogatijih manastira Srpske pravoslavne crkve. Manastir je 1190. osnovao Stefan Nemanja. Utvrđeni zidovi manstira okružuju dve crkve: Bogorodičnu crkvu i crkvu Svetog Joakima i Ane (Kraljeva crkva). Obe crkve su izgrađene od belog mermera. Patron i izgradnja: Studenicu, crkvu posvecenu Bogorodici Dobrotvorki je izmedu 1183. i 1191.godine, podigao veliki župan Stefan Nemanja kao svoju glavnu zadužbinu i dinasticki mauzolej. Dugo vremena je Studenica bila uzor potonjim zadužbinarima, Nemanjinim naslednicima koji su svoje zadužbine gradili po njenom uzoru. Manastir je poznat po svojoj kolekciji fresaka iz 13. i 14. veka. UNESKO je 1986. uvrstio Studenicu u listu Svetske baštine.

Manastir Studenica je posvećen Uspenju presvete Bogorodice. Prva faza radova je završena u proleće 1196, kada je Stefan Nemanja prepustio prestvo svom sinu Stefanu Prvovenčanom i povukao se u svoju zadužbinu. Kad je kasnije otišao u manastir Hilandar, Stefan Prvovenčani se brinuo o Studenici. Tamo je Nemanja primio monaški postrig i ime Simeon. Sveti Simeon se upokojio u Hilandaru 1199. Nemanjin treći sin Sava Nemanjić je, nakon što je pomirio svoju braću Stefana i Vukana, prenio mošti Svetog Simeona u Studenicu gde su i dan danas. Pod Savinim starateljstvom, Studenica je postala politički, kulturni i duhovni centar srednjovekovne Srbije. Uz ostala svoja dela, Sava je napisao Studenički tipik, u kom je opisao život svog oca Nemanje, ostaviviši izvore o duhovnom i monaškom životu u njegovom vremenu.

Studenica je uživala pažnju i drugh članova dinastije Nemanjića. Kralj Radoslav je 1245. dodao crkvi pripratu, a kralj Milutin je sagradio malu crkvu posvećenu svetim Joakimu i Ani. Od pada poslednje srpske srednjovekovne države 1459, Turci su često napadali manastir. Prva značajna restauracija je izvršena 1569, kada su freske Bogorodičine crkve ponovo naslikane. Početkom 17. veka, požar i zemljotres su oštetili manasti, a istorijski dokumenti i značajni delovi umetničke baštine su uništeni i izgubljeni zauvek. Bogata zbirka bogoslužbenih predmeta i ikona izložena je u manstirskoj riznici. U manstirskom kompleksu Studenice nalaze se još dve crkve. Mala crkva posvecena Svetom Nikoli koja je gradena pocetkom XIII veka sa sacuvanim fragmentima fresaka iz cetvrte decenije XIII veka. Crkva Sv. Joakima i Ane – Kraljeva crkva, sazidana 1313/14.godine u vreme kralja Milutina po kome je i dobila ime. Kvadratne je osnove sa dobro sacuvanim živopisom koji predstavlja pravo remek delo slikarskog stila renesanse Paleologa.

Menu